Wolf verandert gedrag van wilde dieren op de Veluwe

De aanwezigheid van de wolf heeft het gedrag van wilde zwijnen, reeën en edelherten op de Veluwe veranderd. De dieren zijn alerter, verplaatsen zich anders en vertonen volgens deskundigen natuurlijker gedrag.

Wilde zwijnen en edelherten trekken door een bos op de Veluwe
Wilde zwijnen en edelherten trekken door een bos op de Veluwe · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Op de Veluwe hebben wilde zwijnen, reeën en edelherten hun gedrag aangepast aan de aanwezigheid van de wolf. Dat blijkt uit monitoring door de Faunabeheereenheid Gelderland. In het gebied leven momenteel een kleine honderd wolven, verdeeld over meerdere roedels.

Prooidieren zijn alerter

De roofdieren beïnvloeden waar en wanneer prooidieren zich door het gebied bewegen. Boswachters en terreinbeheerders zien dat wilde zwijnen vaker in grotere groepen, zogenoemde rotten, rondtrekken. Soms zoeken de dieren bescherming tussen grote grazers, zoals Schotse hooglanders. Grotere zwijnen kunnen bovendien een wolf aanvallen als die een jong probeert te grijpen.

Ook reeën verspreiden zich anders over de Veluwe. Voor de komst van de wolf konden boswachters vaak goed voorspellen waar en wanneer reeën zouden grazen. Inmiddels bewegen de dieren meer door het gebied en zijn ze vaker in de avond en nacht actief.

Edelherten zijn eveneens voorzichtiger geworden. Hindes laten hun kalveren in de eerste weken na de geboorte meestal alleen achter op een beschutte plek. Volgens Floris Leyssius, voorzitter van Vereniging Het Edelhert, verstoppen ze de jongen sinds de komst van de wolf vaker aan de rand van hun leefgebied. "Als een edelhert een jong krijgt, wordt het sinds de vestiging van de wolf vaker verstopt aan de rand van het gebied", zegt Leyssius.

Boswachter Frank Theunissen wijst erop dat kalveren die in het centrum van een wolventerritorium liggen, meer gevaar lopen. Volgens hem zijn die jongen daar minder goed beschermd tegen een aanval. De dieren worden daardoor niet alleen alerter, maar gebruiken ook andere plekken om zich voort te planten en te verplaatsen.

Jacht blijft nodig

De wolf heeft invloed op de populaties van wilde dieren, maar die invloed is volgens de Faunabeheereenheid niet genoeg om de gewenste aantallen te bereiken. Op de Veluwe worden dieren afgeschoten om het aantal aanrijdingen te beperken en jonge bomen ruimte te geven. Wolven jagen onder meer op jonge edelherten en damherten, en kunnen de groei van de zwijnenpopulatie afremmen.

Door de veranderde verspreiding en het nieuwe gedrag zijn tellingen moeilijker geworden. Erik Koffeman van de Faunabeheereenheid Gelderland noemt de komst van de wolf positief voor het natuurbeheer. "Voor het natuurbeheer is de vestiging van de wolf heel positief. Voor agrarische gebieden is dat natuurlijk wel een heel ander verhaal."

Theunissen ziet vooral dat de dieren actiever reageren op gevaar. "Prooidieren gedragen zich nu veel natuurlijker, voorheen zat er weinig pit in. Nu er een vijand is zijn ze alert en scherp en actiever."

Lees ook