Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) registreerde begin oktober 27 vergiftigingen na het eten van zelfgeplukte paddenstoelen. Dat is evenveel als normaal in een heel jaar. Acht mensen werden opgenomen in het ziekenhuis, bij enkele patiënten werd een levertransplantatie overwogen en één persoon overleed.
Tien patiënten kregen dit jaar al het tegengif voor de groene knolamaniet toegediend. Deze zeer giftige paddenstoel kan worden verward met eetbare soorten, zoals de wilde champignon en de russula. Volgens toxicoloog Antoinette van Riel van het NVIC is één exemplaar al voldoende om dodelijk te zijn.
De klachten beginnen soms pas na minimaal zes uur. Daarna kunnen ze tijdelijk verdwijnen, waardoor mensen het verband met een eerder gegeten paddenstoelengerecht niet leggen. Tegen de tijd dat duidelijk wordt dat de lever ernstig is beschadigd, kan een transplantatie de enige behandeling zijn. Van Riel waarschuwt daarom om geen wilde paddenstoelen te eten. „Als toxicoloog zeg ik: doe het niet. Koop je paddenstoelen in de winkel, dan ben je zeker dat ze eetbaar zijn.”
Toenemende belangstelling voor wildpluk
Tegelijk groeit de belangstelling voor het verzamelen van wilde paddenstoelen. In Nederland zijn deze maand ongeveer dertig workshops te volgen over wildpluk. De deelnemers zijn onder meer natuurliefhebbers en mensen uit Oost-Europa, waar het verzamelen van paddenstoelen een gebruikelijke traditie is.
Paddenstoelenexpert Patrycja Halfar organiseert zelf excursies en proeverijen. Zij vindt dat wildpluk onder strikte voorwaarden mogelijk is, maar benadrukt dat kennis en ervaring noodzakelijk zijn. „Doe dit alleen met iemand die het zeker weet”, zegt ze over soorten die op giftige paddenstoelen lijken.
In de Boswachterij Dorst, tussen Breda en Tilburg, staat Staatsbosbeheer kleinschalige wildpluk toe. Per persoon mag maximaal 250 gram worden verzameld. In veel andere natuurgebieden is paddenstoelen plukken verboden en kunnen overtreders een hoge boete krijgen.
Halfar controleert iedere paddenstoel afzonderlijk op onder meer kleur, vorm en de bomen in de omgeving. Vooral parasolzwammen zijn volgens haar ongeschikt voor beginners, omdat gelijkende soorten ziekte kunnen veroorzaken. Ook ervaren plukkers lopen volgens het NVIC risico, omdat herkenning in de natuur niet altijd met zekerheid mogelijk is.
