Waterschappen hebben nauwelijks opties meer tegen droogte

Waterschappen in het zuiden en oosten van Nederland hebben naar eigen zeggen vrijwel alle middelen tegen de aanhoudende droogte ingezet. Vooral op hoge zandgronden is wateraanvoer vanuit grote rivieren niet mogelijk.

Werkzaamheden aan een waterberging tijdens aanhoudende droogte
Werkzaamheden aan een waterberging tijdens aanhoudende droogte · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Enkele waterschappen hebben geen aanvullende maatregelen meer beschikbaar om de gevolgen van de droogte te beperken. Waterschap Brabantse Delta en Waterschap Drents Overijsselse Delta hebben alle mogelijkheden ingezet om het waterpeil zo goed mogelijk te handhaven.

Drents Overijsselse Delta meldt dat de capaciteit om water aan te voeren op verschillende plaatsen in het gebied zijn grens nadert. „De rek is eruit”, stelt het waterschap. Brabantse Delta ziet eveneens weinig ruimte voor extra ingrepen: „De opties voor wat we nog meer kunnen doen, raken op.”

De situatie is het meest kwetsbaar op de hoge zandgronden in het zuiden en oosten. Daar kunnen waterschappen geen water uit de grote rivieren inlaten. De Unie van Waterschappen wijst erop dat waterbeheerders daar geen extra water kunnen creëren als voorraden en aanvoer beperkt zijn.

Verboden op wateronttrekking

Waterschappen hebben al verboden ingesteld om water uit sloten, beken en kanalen te halen. In delen van Brabant geldt zo'n verbod sinds het voorjaar. Inmiddels zijn onttrekkingsverboden van kracht in het hele zuiden, delen van het oosten en midden van Nederland en voor het eerst ook in het westelijke kustgebied.

Sommige waterschappen verbieden daarnaast het oppompen van grondwater. Deze maatregelen moeten voorkomen dat waterstanden verder dalen in een periode waarin neerslag uitblijft en de vraag naar water hoog is. De Unie van Waterschappen noemt onttrekkingsverboden een van de middelen die de waterbeheerders al hebben benut.

Ook worden sluizen gesloten. Dat gebeurt onder meer om te voorkomen dat zout water verder landinwaarts komt. Een andere reden is het beschermen van het achterland tegen een dalende waterstand. De sluis tussen de IJssel en het Twentekanaal blijft om die reden dicht.

In het westen hebben waterschappen grote hoeveelheden zoet water opgeslagen in polders en natuurgebieden. Die reserve is bedoeld voor een verdere verslechtering van de situatie. Rond het IJsselmeer in het noorden zijn er vooralsnog geen grote problemen, maar ook daar houden de waterschappen de waterstand in de gaten.

Lees ook