De Veiligheidsregio Utrecht verwacht dat langdurige stroomuitval een reëel risico is voor de provincie. De kans op storingen neemt toe door onder meer cyberaanvallen, klimaatverandering en de groeiende druk op het elektriciteitsnet. Inwoners en organisaties moeten zich daarom voorbereiden op situaties waarin de stroom langer wegblijft dan de gebruikelijke korte storing.
Bij een langdurige storing kunnen de gevolgen snel oplopen. Openbaar vervoer kan stilvallen, mensen kunnen vastzitten in liften en internet- en telefoonverbindingen kunnen uitvallen. Ook voorzieningen die afhankelijk zijn van elektriciteit, zoals verwarming, betalingen en communicatie, kunnen daardoor beperkt beschikbaar zijn.
Het Utrechtse elektriciteitsnet staat onder druk doordat huishoudens en bedrijven meer stroom gebruiken, onder meer voor elektrische auto's, warmtepompen en airco's. Tegelijkertijd wordt meer elektriciteit teruggeleverd door zonnepanelen en windmolens. Die combinatie leidt tot netcongestie, waarbij het netwerk onvoldoende ruimte heeft voor alle vraag en aanbod.
Voorbereiding voor 72 uur
Bianca Bakker-Den Hartog, specialist crisisbeheersing bij de Veiligheidsregio Utrecht, wijst erop dat storingen door verschillende oorzaken kunnen ontstaan. Daardoor is niet vooraf duidelijk op welk scenario inwoners zich precies moeten voorbereiden. Wel verwacht de veiligheidsregio dat de effecten groter worden naarmate een storing langer aanhoudt.
De veiligheidsregio adviseert inwoners om een noodpakket samen te stellen waarmee zij 72 uur vooruit kunnen. Daarvoor hoeven geen kant-en-klare pakketten te worden gekocht. Het is volgens Bakker-Den Hartog vooral belangrijk om spullen die al in huis zijn bij elkaar te leggen en te weten waar ze liggen.
Netbeheerder Stedin noemt een opgeladen powerbank en een radio op batterijen of noodradio als belangrijke hulpmiddelen. Bedrijven en instellingen die dag en nacht elektriciteit nodig hebben, moeten beschikken over eigen noodvoorzieningen. Bakker-Den Hartog benadrukt daarnaast dat buren en andere mensen in de omgeving elkaar kunnen helpen tijdens de eerste uren van een storing.
Oefeningen voor uitzonderlijke situaties
Stedin acht een landelijke storing zoals die eerder in Spanje en Portugal plaatsvond minder waarschijnlijk in Nederland. Het Nederlandse net heeft meer verbindingen met onder meer Duitsland, België, Engeland en Noorwegen. Toch is de kans op een uitzonderlijke storing volgens woordvoerder Koen de Lange nooit volledig uitgesloten.
Stedin oefent meerdere keren per jaar met stroomstoringen, zowel intern als samen met veiligheidsregio's, Tennet en de Rijksoverheid. De Veiligheidsregio Utrecht werkt eveneens intensiever samen met betrokken partijen. Bij een grote calamiteit kan Radio M Utrecht worden ingezet om inwoners te informeren; de zender is in de provincie te ontvangen op 93.1 FM en rond Rhenen op 97.9 FM.
