De Universiteit Utrecht begint een onderzoek naar mogelijke belangenverstrengeling rond Joris Verster, universitair hoofddocent farmacologie. Verster ontving geld van bedrijven voor onderzoeken die hij uitvoerde onder de naam van de universiteit, waaronder energiedrankproducent Red Bull en farmabedrijf Sen-Jam.
Voor ten minste één onderzoek betaalde Red Bull Verster via zijn privébedrijf. Op de wetenschappelijke publicatie stond hij tegelijk vermeld als onderzoeker van de Universiteit Utrecht. De eerdere integriteitscommissie van de universiteit stelde dat Verster niet transparant was over de bestemming van het geld.
Hoogleraar integriteit Rob van Eijbergen noemt zo'n betalingsconstructie problematisch en hoogst ongebruikelijk. „Als je de titel van de universiteit gebruikt, moet het geld bij de universiteit belanden en mag je dat niet op je eigen rekening krijgen”, zegt hij.
Eerder onderzoek naar Red Bull
Verster deed in 2010 onderzoek naar de invloed van Red Bull op rijvaardigheid. Deelnemers aan dat onderzoek reden vier uur in een rijsimulator. De studie concludeerde dat hun rijvaardigheid verbeterde na het drinken van een blikje energiedrank.
Twee jaar later publiceerde Verster, opnieuw met financiering van Red Bull, onderzoek naar het combineren van alcohol en energiedrank. Hij concludeerde dat mensen die beide dranken mengen minder alcohol gebruiken en zich minder vaak onverantwoordelijk gedragen dan mensen die alleen alcohol drinken.
Die uitkomsten leidden destijds tot vragen over mogelijke belangenverstrengeling. De Universiteit Utrecht legde de kwestie voor aan haar Commissie Wetenschappelijke Integriteit en liet later weten dat de publicaties binnen de Nederlandse gedragscode wetenschapsbeoefening waren uitgevoerd.
Het rapport van die commissie uit 2013 bevatte echter ook kritiek. De commissie schreef dat conclusies van Verster en zijn medeonderzoekers niet altijd werden gedragen door de bevindingen. Ook zouden correlaties als oorzakelijke verbanden zijn gepresenteerd en zouden persoonlijke opvattingen in het onderzoek hebben doorgeklonken.
De commissie kon destijds niet vaststellen dat de financiering door Red Bull de onderzoeksresultaten had beïnvloed. Een Amerikaanse onderzoeker die een studie van Verster wilde herhalen, zette later vraagtekens bij de gebruikte vragenlijst. Jonathan Howland van Boston University schreef dat de opzet niet onbevooroordeeld onderzocht of het mengen van alcohol en energiedrank risico's vergrootte.
De Universiteit Utrecht onderzoekt nu opnieuw of Verster de regels voor nevenwerkzaamheden en belangenverstrengeling heeft overtreden.
