Een zelfdoding heeft grote gevolgen voor nabestaanden en de mensen die de uitvaart begeleiden. Uitvaartverzorgers krijgen meerdere keren per jaar met zulke overlijdens te maken en bespreken na een melding eerst binnen het team wie de begeleiding aankan.
In Nederland overlijden gemiddeld vijf mensen per dag door zelfdoding. Onder jongeren tot dertig jaar is het de belangrijkste doodsoorzaak. Nabestaanden kunnen met schuldgevoel, vragen en een gevoel van eenzaamheid blijven zitten.
Martine Peppelenbos, projectleider van het programma Samen minder suïcide bij GGD Noord- en Oost-Gelderland, wijst op de ingewikkelde rouw na een zelfdoding. De omgeving weet vaak niet hoe het onderwerp ter sprake moet komen. „Durf te zeggen dat je even niet weet wat je zeggen moet”, zegt zij. „Dat is voor nabestaanden zelf ook heel moeilijk.”
Tijd voor keuzes en contact
Uitvaartondernemer en rouw- en verliesbegeleider Daniëlle Arentsen uit Eefde zegt dat families niet altijd direct beslissingen kunnen nemen over bijvoorbeeld een kist of rouwkaart. Zij probeert daar ruimte voor te geven en komt soms later op de dag terug om keuzes te bespreken.
Arentsen houdt na de uitvaart geregeld contact met nabestaanden. „Je bent vertrouwenspersoon geworden, je hebt mensen op hun kwetsbaarst gezien”, zegt zij. Ook voor uitvaartverzorgers zelf kan een overlijden zwaar zijn. Arentsen zoekt na een ingrijpende uitvaart rust tijdens een wandeling.
In april wisselden tientallen uitvaartondernemers bij de GGD in Warnsveld ervaringen uit over hun rol na zelfdoding. Daarbij ging het zowel over de uitvaart als over de periode daarna, waarin families vaak nog ondersteuning nodig hebben.
Persoonlijke herinneringen
Joris Schouten uit Lochem verloor vorig jaar zijn zoon Koen, 36 jaar oud. Bij de uitvaart hielp een uitvaartleider zijn zesjarige kleindochter om afscheid te nemen. Zij liep voor de rouwwagen uit en legde een tekening en een pop in de kist voor haar oom.
Schouten vond steun in contact met lotgenoten. Ook Petra van Ommeren uit Leuvenheim had daar baat bij nadat haar dochter Mienke vier jaar geleden overleed. Haar partner Arnold Wagenvoort had minder behoefte aan die gesprekken.
De familie koos bij Mienkes begrafenis voor Happy Socks, omdat zij die graag droeg. Ook de aanwezige familieleden en uitvaartbegeleiders droegen de kleurrijke sokken. Uitvaartverzorger Twan ten Have noemt dat een liefdevol onderdeel van de ceremonie.
Wie wil praten over gedachten aan zelfdoding of zich zorgen maakt om iemand, kan contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie via 0900-0113 of 113.nl.
