Het Trimbos-instituut gaat in opdracht van minister van Volksgezondheid Sophie Hermans onderzoeken wie online medicijnen koopt zonder begeleiding van een arts. Het instituut wil vaststellen hoeveel mensen dit doen, welke middelen zij gebruiken en waarom zij buiten de reguliere zorg terechtkomen. De uitkomsten worden in de loop van volgend jaar verwacht.
Trimbos onderzocht eerder het aanbod van medicijnen en drugs op internet. Over de kopers is nog weinig bekend. Laura Smit-Rigter, landelijk coördinator van het Drugs Informatie en Monitoring Systeem, zegt dat sommige gebruikers mogelijk eerder medische zorg ontvingen, maar daarna uit beeld raakten.
Het onderzoek moet ook duidelijk maken of mensen terug kunnen worden begeleid naar huisarts, apotheek of andere reguliere zorg. Een andere mogelijke verklaring is dat gebruikers weinig vertrouwen hebben in de zorg, stelt Smit-Rigter.
Risico op vervalste middelen
De minister wijst op zorgen over online aangeboden designerdrugs en namaakgeneesmiddelen. Afgelopen najaar werd bekend dat tientallen sterfgevallen mogelijk verband hielden met medicijnen van website Funcaps. Die website en tientallen vergelijkbare sites zijn offline gehaald, maar aanbieders kunnen onder andere namen terugkeren.
Online gekochte medicijnen komen niet altijd via een apotheek. Daardoor kunnen gebruikers vervalste producten ontvangen, waarbij dosering en samenstelling afwijken van wat op de verpakking staat. Smit-Rigter waarschuwt dat dit levensgevaarlijke gevolgen kan hebben.
Toxicoloog Corine Bethlehem van het Erasmus MC ziet meer patiënten die zichzelf behandelen met middelen van dergelijke websites. Het gaat onder meer om benzodiazepinen, kalmerende en spierverslappende middelen, en oxycodon. Oxycodon is een sterke pijnstiller die verwant is aan morfine en normaal wordt voorgeschreven bij ernstige pijn.
Bestellen is laagdrempeliger geworden
Designerdrugs bestaan al langer, maar de manier waarop mensen eraan komen is veranderd. Bestellingen liepen eerder vaker via het dark web en betaling met cryptovaluta. Nu zijn er websites waar klanten met iDEAL kunnen afrekenen en pakketjes thuis laten bezorgen.
Bethlehem verwacht dat zelfmedicatie via internet een groter probleem voor de zorg wordt. Zij vindt dat zorgverleners gebruikers beter moeten herkennen, hen moeten waarschuwen voor de risico's en het gesprek moeten aangaan over de redenen voor hun gebruik. Ook Smit-Rigter pleit ervoor dat artsen en apothekers meer aandacht aan dit onderwerp geven, naast de aanpak van verkoopwebsites.
