Tandartsen verwachten de komende jaren een toenemend tekort aan personeel. De vergrijzing zorgt voor meer patiënten die vaker en intensievere mondzorg nodig hebben, terwijl de instroom van nieuwe tandartsen volgens beroepsvereniging KNMT onvoldoende is.
In de komende tien jaar komen er 713.000 Nederlanders van 65 jaar of ouder bij. Van die groei bestaat 461.000 uit mensen van boven de 75 jaar. In 2045 is naar verwachting één op de zeven inwoners 75-plus, tegenover één op de tien nu.
Ouderen behouden bovendien steeds vaker hun eigen gebit. Daardoor hebben zij vaker onderhoud nodig aan tanden, kronen en bruggen dan mensen met een volledig kunstgebit. Een gemiddelde 75-plusser bezocht vorig jaar 3,2 keer een tandarts. In 2014 was dat gemiddeld 1,6 keer.
Opleidingen leveren te weinig tandartsen af
De groeiende zorgvraag valt samen met een verwachte uitstroom van tandartsen. Op drie universiteiten zijn nu 259 opleidingsplaatsen voor tandheelkunde. Minder dan 10 procent van de aanmelders wordt toegelaten.
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft besloten het aantal plaatsen stapsgewijs te verhogen naar 290 in 2027. De KNMT en het Capaciteitsorgaan vinden die uitbreiding onvoldoende. Zij stellen dat er ruim 100 opleidingsplaatsen extra nodig zijn.
Volgens KNMT-voorzitter Hans de Vries is er al vijftien jaar te weinig opgeleid. Praktijken hebben de afgelopen jaren efficiënter leren werken, onder meer door samenwerking met mondhygiënisten en preventieassistenten. Die productiviteitswinst is volgens de beroepsvereniging echter niet groot genoeg om de verwachte vraag op te vangen.
Afhankelijkheid van tandartsen uit het buitenland
Een kwart van de tandartsen die in Nederland werken, is in het buitenland opgeleid. Zij komen onder meer uit Spanje, Duitsland, België, Roemenië, Griekenland, Zuid-Afrika en Syrië. De Vries noemt die afhankelijkheid kwetsbaar, omdat deze tandartsen ook naar andere landen kunnen vertrekken.
Ook nieuwe regels voor zzp'ers kunnen gevolgen hebben. Veel tandartsen werken na hun pensioengerechtigde leeftijd door omdat zij geen opvolger kunnen vinden. Als dat lastiger wordt, kan de capaciteit verder dalen. Tegelijk staan de vergoedingen onder druk.
De regionale verschillen zijn nu al aanzienlijk. Vooral in dunbevolkte gebieden kunnen patiënten volgens de KNMT te maken krijgen met minder beschikbare praktijken en langere wachttijden. De Vries waarschuwt dat het daardoor moeilijker wordt om nog een tandarts te vinden.
