Rechter draait toestemming voor vangen Utrechtse wolven terug

Onderzoekers van Zodion mogen voorlopig geen strikvallen gebruiken om maximaal vijf wolven op de Utrechtse Heuvelrug te vangen. De rechtbank Midden-Nederland vindt dat de provincie Utrecht daarvoor niet de juiste procedure heeft gevolgd.

Een wolf wordt op de Utrechtse Heuvelrug voorzien van een GPS-halsband
Een wolf wordt op de Utrechtse Heuvelrug voorzien van een GPS-halsband · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

Onderzoekers van Zodion mogen voorlopig geen strikvallen plaatsen op de Utrechtse Heuvelrug. De rechtbank Midden-Nederland heeft de toestemming van de provincie Utrecht teruggedraaid. Zodion wilde met de vallen maximaal vijf wolven vangen om ze van een GPS-halsband te voorzien.

De provincie had de organisatie, die eerder Zoogdiervereniging heette, toestemming gegeven om de dieren te vangen. Zodion beschikte al over een vergunning van de provincie Gelderland voor het vangen en zenderen van zoogdieren, ook in Utrecht. Volgens de onderzoekers zijn de vangmiddelen uit die vergunning niet geschikt voor wolven. Daarom vroegen zij Utrecht om een strikval toe te voegen.

Bij zo'n val komt een lus om de poot van een wolf te zitten. De val geeft vervolgens een signaal af, waarna een medewerker binnen een half uur naar de locatie zou gaan. De wolf zou worden verdoofd, uit de val gehaald en voorzien van een halsband met GPS-zender.

Procedure staat centraal

De Faunabescherming, Animal Rights en Stichting Werkgroep Wolf Leusden maakten bezwaar tegen de toestemming. Zij vrezen dat wolven zich ernstig kunnen verwonden en vinden het vangen onnodig. Volgens de organisaties kunnen wildcamera's voldoende informatie opleveren.

De rechtbank heeft niet beoordeeld of een strikval op zichzelf wel of niet mag worden gebruikt. De uitspraak gaat over de manier waarop de provincie toestemming heeft gegeven. Utrecht gebruikte daarvoor een zogenoemd maatwerkvoorschrift, bedoeld om de algemene zorgplicht voor wilde dieren concreter te maken.

Volgens de rechtbank kon dat voorschrift hier niet worden gebruikt. Als de toestemming een aanvulling was op de eerdere vergunning van Gelderland, had die provincie daarover moeten beslissen. Ging het om een nieuwe aanvraag, dan mocht Utrecht de zorgplicht niet op deze manier aanpassen. De provincie moet nu eerst vaststellen wat Zodion precies wil aanvragen.

De regels rond de wolf zijn de afgelopen jaren veranderd. In juli 2025 werd de wolf op Europees niveau minder streng beschermd. Nederland nam het dier een jaar later op de eigen lijst voor minder streng beschermde dieren. Sinds juli van dit jaar is voor het vangen van wolven weer een vergunning nodig.

Niko Koffeman, voorzitter van De Faunabescherming, noemt de uitspraak een "vernietigend oordeel". Hij is blij met de uitkomst, maar had liever gezien dat de rechter ook inhoudelijk had bepaald dat de wolven niet mogen worden gevangen.

Zodion heeft nog niet gereageerd. Het onderzoek moet duidelijk maken waar de wolven komen, hoe ze zich gedragen en waar ze hun voedsel vandaan halen. Een eerder gezenderde wolf werd vorig najaar op de Hoge Veluwe gevangen en dook later op bij een roedel op de Utrechtse Heuvelrug. Van die zender komen inmiddels geen gegevens meer binnen.

Lees ook