Het Radboudumc wil vrouwen nadrukkelijker betrekken bij medisch onderzoek. Veel studies zijn vooral uitgevoerd onder mannen, terwijl ziekten en de werking van medicijnen bij vrouwen anders kunnen zijn. Daardoor sluiten diagnoses en behandelingen niet altijd goed aan.
Onderzoeker Emma Huijs zegt dat onderzoek met vrouwelijke deelnemers ingewikkelder kan zijn door hormonale veranderingen. Toch bestaat er volgens afdelingshoofd interne geneeskunde Saskia Middeldorp nog altijd een grote achterstand in kennis over vrouwengezondheid.
Andere werking van medicijnen
Middeldorp merkte die lacune toen zij vragen kreeg over zwangerschap bij patiënten met trombose- en bloedingsaandoeningen. Onderzoek naar antistollingsmiddelen was vaak gedaan bij oudere mensen die bijvoorbeeld een heup- of knieoperatie hadden ondergaan. Die uitkomsten werden vervolgens ook gebruikt voor zwangere vrouwen, hoewel medicijnen tijdens een zwangerschap anders kunnen werken.
Bij ongeveer 70 procent van de medicijnen is onvoldoende bekend wat de gevolgen tijdens een zwangerschap zijn. Tegelijk gebruikt naar schatting 90 procent van de zwangere vrouwen medicijnen, uiteenlopend van paracetamol tot antidepressiva. Met Project Madame onderzoekt het Nijmeegse ziekenhuis hoe medicijngebruik tijdens de zwangerschap veiliger en beter kan worden begeleid.
Snellere herkenning van klachten
Ook bij aandoeningen die alleen of vooral vrouwen treffen, ontbreekt nog veel kennis. Endometriose komt voor bij één op de tien vrouwen, maar de oorzaak en een blijvende behandeling zijn nog niet bekend. Gemiddeld duurt het zeven jaar voordat de diagnose wordt gesteld, een cijfer dat de afgelopen jaren niet is afgenomen.
Bij endometriose groeit weefsel dat op baarmoederslijmvlies lijkt buiten de baarmoeder. Dat kan ontstekingen, hevige pijn en verminderde vruchtbaarheid veroorzaken. Huijs hoopt dat meer onderzoek de tijd tot een diagnose kan terugbrengen tot één jaar.
Vrouwen krijgen bij meerdere aandoeningen later een diagnose dan mannen, omdat klachten zich anders kunnen uiten. Dat kan gevolgen hebben voor de overlevingskans. Bij blaaskanker leeft vijf jaar na de diagnose ongeveer 35 procent van de mannen nog, tegenover 30 procent van de vrouwen. Gynaecoloog Kim Notten wijst er daarnaast op dat chronische pijn veel voorkomt: ongeveer 25 procent van de vrouwen in Nederland heeft ermee te maken.
