De Raad van State heeft vier ontgrondingenvergunningen vernietigd voor het opvissen van in totaal 160.000 kubieke meter schelpen in de Waddenzee en de Noordzeekustzone. De hoogste bestuursrechter stelt dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bij de vergunningverlening in 2023 een onjuiste berekening gebruikte.
De vergunningen waren aangevochten door de Waddenvereniging en Natuurmonumenten. Zij kregen van de Raad van State gelijk. De rechter oordeelt dat bij de berekening meer rekening had moeten worden gehouden met de teruglopende hoeveelheid kokkels en de gevolgen van klimaatverandering.
Afnemende schelpkalkproductie
Bij de oorspronkelijke vergunningen werd gekeken naar het gemiddelde aantal schelpen in de periode van 1991 tot en met 2022. Maar de productie van schelpkalk in de Waddenzee en langs de Noordzeekust neemt sinds 2013 sterk af. Daarom had de minister een kortere, recentere periode moeten gebruiken, wat tot een lager toegestaan volume zou hebben geleid.
Ook was onvoldoende onderbouwd dat de winning geen significante gevolgen voor het milieu zou hebben. Het ministerie heeft later erkend dat die onderbouwing tekortschiet.
De uitspraak heeft voorlopig geen directe gevolgen voor de betrokken bedrijven: Zand & Schelpenwinning Waddenzee uit Harlingen, Rousant uit Zoutkamp en Testamare uit Yerseke. Hun werkzaamheden lagen al stil nadat de rechtbank eerder hun natuurvergunningen had vernietigd.
Natuurvergunningen nog onderwerp van beroep
De rechtbank oordeelde eerder dat onvoldoende was onderzocht wat de schelpenwinning betekent voor het Natura 2000-gebied. Daarbij was onder meer de mogelijke verstoring van vogels niet goed in kaart gebracht. De bedrijven zijn tegen die uitspraak in hoger beroep gegaan bij de Raad van State. Die zaak moet nog worden behandeld.
De ondernemingen hebben inmiddels nieuwe ontgrondingenvergunningen aangevraagd bij Rijkswaterstaat voor winning in het Marsdiep, het Vlie en het Friese Zeegat. Die vergunningen kunnen pas worden gebruikt als ook een geldige natuurvergunning is afgegeven.
Natuurmonumenten en de Waddenvereniging stellen dat de natuurlijke groei van schelpen onder de 50.000 kubieke meter blijft. Schelpen worden onder meer gebruikt voor wandelpaden, grit in pluimveestallen en isolatiemateriaal in kruipruimten.
