Bij een eicelpunctie worden met een naald via de vaginawand eicellen uit de eierstokken gehaald. De manier waarop ziekenhuizen pijn en angst tijdens die ingreep bestrijden, verschilt aanzienlijk. Niet overal is een roesje of narcose beschikbaar.
Emma onderging vier eicelpuncties tijdens haar ivf-behandeling. Bij de eerste ingreep kreeg ze vooraf het advies paracetamol of ibuprofen te nemen. Via een infuus kreeg ze een middel dat haar een dronken gevoel moest geven. Toch bleef ze naar eigen zeggen veel pijn voelen. "Het was echt een hel", zegt ze.
Voor de tweede punctie vroeg Emma nadrukkelijk om een roesje. Dat was in haar ziekenhuis niet de standaardbehandeling. Tijdens die ingreep was ze naar eigen zeggen buiten bewustzijn en voelde ze geen pijn. Later zette ze haar behandeling voort in een Duitse kliniek, waar ze nog twee puncties met een roesje kreeg. Bij haar vierde poging raakte ze zwanger.
Verschillende behandelingen
Het Amsterdam UMC gebruikt doordeweeks diepe sedatie, waarbij patiënten slapen. In het weekend krijgen patiënten daar diazepam en morfine. Het Maasstad Ziekenhuis combineert oxazepam met diclofenac en paracetamol en geeft daarnaast plaatselijke verdoving.
Bij het Radboudumc kunnen patiënten vooraf paracetamol en oxazepam nemen. Ook is daar extra pijnstilling via een infuus mogelijk. Het St. Antonius Ziekenhuis geeft alle patiënten een slaapmiddel en pijnstilling via een infuus.
Gynaecoloog Jeroen van Disseldorp van het St. Antonius zegt dat de pijn per persoon sterk verschilt. "Je weet het pas als je het doet." Ook Diede van Dijk van patiëntenvereniging Freya benadrukt dat ervaringen uiteenlopen. Een roesje maakte haar eigen punctie goed te doen, terwijl een vriendin ondanks dezelfde vorm van sedatie veel pijn hield.
Geen landelijke richtlijn
Volgens Freya bieden alle Nederlandse ziekenhuizen pijnstilling aan, maar zijn sedatie en narcose niet overal beschikbaar. Dat komt onder meer door verschillen in personeel en organisatie. Sedatiespecialisten zijn schaars, waardoor ziekenhuizen niet altijd standaard een roesje kunnen aanbieden.
Voor eicelpuncties bestaat geen landelijke richtlijn die voorschrijft welke pijnbestrijding moet worden gebruikt. Emeritus hoogleraar Bart Fauser vindt dat de voor- en nadelen per patiënt moeten worden afgewogen. Tegelijk zegt hij dat Nederland in het algemeen terughoudend is met goede pijnbestrijding.
