Een op de negen trekvogelsoorten wordt met uitsterven bedreigd. Bijna de helft van alle soorten gaat in aantal achteruit, blijkt uit het rapport State of the world’s birds. De onderzoekers noemen de ontwikkeling alarmerend.
In de afgelopen 150 jaar zijn wereldwijd zeven trekvogelsoorten verdwenen. De dunbekwulp werd vorig jaar officieel uitgestorven verklaard. Vogels gelden als belangrijke graadmeter voor de toestand van het milieu, omdat zij tijdens hun levenscyclus grote afstanden afleggen en verschillende leefgebieden nodig hebben.
Bedreigingen onderweg
Trekvogels krijgen op meerdere plekken langs hun route te maken met problemen. De belangrijkste oorzaken zijn volgens de onderzoekers onder meer klimaatverandering, uitbreiding en intensivering van de landbouw, vervuiling, jacht en stroperij. Ook invasieve exoten en ziekten vormen een bedreiging.
De vogels trekken over landsgrenzen en continenten heen. Daardoor kan achteruitgang op één plek gevolgen hebben voor populaties die in andere landen broeden of overwinteren. De onderzoekers stellen dat de afname laat zien dat natuurlijke systemen wereldwijd onder toenemende druk staan.
De internationale natuurbeschermingsorganisatie BirdLife International noemt trekvogels waarschuwingssignalen voor de gezondheid van ecosystemen. Hoofdonderzoeker Stuart Butchart zegt dat hun achteruitgang niet alleen gevolgen heeft voor vogelliefhebbers, maar ook laat zien welke druk op de natuur rust waarvan mensen afhankelijk zijn.
Gevolgen voor Nederland
Ook de Nederlandse Vogelbescherming spreekt van alarmerende cijfers. Voorzitter Karsten Schipperheijn is in Nairobi, waar 125 organisaties bijeenkomen om internationale afspraken te maken over de bescherming van trekvogels.
Nederland speelt daarbij een belangrijke rol. De rosse grutto gebruikt de Waddenzee als tussenstop tijdens de trek tussen West-Afrika en het Arctische broedgebied. Ook de grote stern broedt langs de Nederlandse kust. Problemen met voedsel, rustplaatsen of leefgebieden in Nederland kunnen daardoor gevolgen hebben voor vogels die een groot deel van het jaar buiten het land doorbrengen.
Schipperheijn schrijft dat de ontwikkelingen ook Nederland raken en dat bescherming van vogels uiteindelijk ook mensen ten goede komt. De onderzoekers benadrukken daarnaast dat herstel mogelijk is wanneer natuurbescherming effectief wordt uitgevoerd. Vogels laten volgens hen zowel de omvang van de biodiversiteitscrisis als de mogelijkheden voor verbetering zien.
