Meer dan 24 boeren in Nederland verbouwen inmiddels quinoa. Samen telen zij ongeveer 200 hectare, goed voor een jaarlijkse opbrengst van 600 ton. De belangstelling groeit doordat het Zuid-Amerikaanse zaad beter bestand is tegen verzilting dan gewassen als uien en aardappelen.
Verzilting speelt vooral in kustgebieden, waar akkerbouwer Renze Rispens quinoa op zijn land bij Vierhuizen in Groningen heeft gezet. Door droogte is minder zoet water beschikbaar om zeewater tegen te houden. Ook kan zout uit diepere lagen bij droogte omhoogkomen in de bodem.
Planten hebben vaak moeite met zout water. Uien verdragen zout slecht en aardappelen leveren minder op bij een zoute bodem. Nederland krijgt door klimaatverandering naar verwachting vaker te maken met langere perioden van droogte, waardoor het probleem in kustprovincies kan toenemen.
Veredeling voor Europese teelt
Onderzoeker Robert van Loo van Wageningen University & Research begon in de jaren 90 met het ontwikkelen van quinoa die geschikt is voor de Europese omstandigheden. Hij kruiste een ras uit Ecuador met een Chileens ras. De Ecuadoraanse variant kon niet goed omgaan met de lange dagen in Nederland, terwijl de Chileense variant te bitter was.
In Zuid-Amerika wordt de bittere smaak met machines en water verwijderd, maar die methode is in Europa te duur. De kruising vormde de basis voor de huidige Europese quinoateelt. Van Loo zegt dat quinoa voor boeren financieel aantrekkelijk kan worden wanneer het door zout niet meer mogelijk is om andere gewassen te telen.
Veel telers hebben een contract met GreenFood50, een bedrijf dat de Nederlandse quinoa verkoopt. Naast de aangesloten boeren zijn er enkele zelfstandige telers. Rispens begon vorig jaar met quinoa en ziet dat het gewas ook tijdens de huidige droogte goed op zijn akkers staat.
Supermarkt kiest voor Nederlandse quinoa
Jumbo verkoopt onder het eigen merk voortaan alleen biologische quinoa uit Nederland. De supermarkt heeft daarvoor via GreenFood50 een contract voor drie jaar afgesloten met twaalf Nederlandse boeren. Nederlandse quinoa is momenteel duurder in de inkoop dan quinoa uit Zuid-Amerika.
Duurzaamheidsmanager Marjolein Verkerk van Jumbo verwacht dat dit prijsverschil uiteindelijk kleiner wordt. De supermarkt maakt geen exacte verkoopcijfers bekend, maar verkoopt jaarlijks honderdduizenden verpakkingen quinoa van het huismerk. Quinoa blijft een nicheproduct, al verwachten telers dat de vraag naar plantaardige eiwitten verdere groei kan stimuleren.
