Nederland is onvoldoende toegerust voor crisissen die ontstaan door extreme hitte, concludeert het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). Het kennisinstituut pleit daarom voor een landelijk crisisplan. Zo'n plan moet duidelijk maken wie welke maatregelen neemt wanneer langdurige hoge temperaturen het dagelijks leven ontregelen.
De conclusie volgt uit een eerste, beknopte analyse van de hittegolf aan het einde van juni. Tijdens die periode werd voor het eerst code rood afgegeven. Onderzoekers gebruikten onder meer informatie van veiligheidsregio's en berichtgeving om de gevolgen van de hitte in kaart te brengen.
De hittegolf zette volgens het NIPV de zorg, infrastructuur, bedrijven, hulpdiensten en het onderwijs onder druk. De gevolgen beperken zich daarmee niet tot gezondheidsproblemen. Hitte raakt ook mobiliteit, arbeidsomstandigheden, de openbare orde en voorzieningen die nodig zijn om het land draaiend te houden.
Het NIPV ziet extreme hitte daarom als een crisis die niet binnen grenzen van gemeenten, veiligheidsregio's of afzonderlijke beleidsterreinen blijft. Hoge temperaturen kunnen gelijktijdig gevolgen hebben in heel Nederland en vragen om samenwerking tussen overheden, hulpdiensten, werkgevers, onderwijsinstellingen en beheerders van infrastructuur.
Verschillende aanpak per regio
De maatregelen verschilden tijdens de hittegolf per veiligheidsregio en per crisisdienst. Het kennisinstituut stelt dat veiligheidsregio's hun taken bij extreme hitte verder moeten uitwerken. Er is behoefte aan heldere draaiboeken, gezamenlijke afstemming met andere regio's en landelijke partners en beter inzicht in de werking van maatregelen.
Daarbij noemt het NIPV onder meer koelteplekken, aangepaste werktijden en hitteprotocollen voor infrastructuur. Ook moet duidelijker worden welke maatregelen in welke omstandigheden nodig zijn en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering.
Nederland heeft al een Nationaal Hitteplan, maar dat richt zich vooral op risico's voor de gezondheid. Ongeveer de helft van de gemeenten beschikt daarnaast over een lokaal hitteplan. Volgens het NIPV is dat niet genoeg om ook de bredere maatschappelijke gevolgen van langdurige hitte op te vangen.
Een landelijk crisisplan moet daarom aandacht besteden aan vitale infrastructuur, onderwijs, werk, mobiliteit en openbare orde. Daarmee kunnen overheden en andere betrokken organisaties zich beter voorbereiden op perioden waarin extreme temperaturen meerdere maatschappelijke systemen tegelijk belasten.
