Natuurgroepen maken zich zorgen over het herstel van Natura 2000-gebied Kolland en Overlangbroek, tussen Wijk bij Duurstede en de Utrechtse Heuvelrug. Zij vinden dat de provincie Utrecht sneller moet ingrijpen tegen verdroging, stikstofneerslag en de gevolgen van essentaksterfte. Volgens hen zijn maatregelen voor onder meer het verhogen van het waterpeil en het beperken van mestgebruik uitgesteld.
Het gebied bestaat uit losse natuurterreinen in het stroomgebied van de Kromme Rijn. Het is bijzonder door de essenhakhoutbossen op kleigrond, een zeldzaam bostype in Europa. Op de oude essenstoven groeien mossen, paddenstoelen en planten die bescherming nodig hebben.
Verdroging en overwoekering
Door droge perioden en een laag grondwaterpeil voor de landbouw is er volgens de natuurgroepen te weinig kwel, opwellend grondwater, in het gebied. Ook tast een schimmel de essen aan. Door de dunnere boomkronen valt meer licht op de bodem, waardoor bramen en brandnetels sneller kunnen groeien.
Die planten profiteren bovendien van een hoge stikstofbelasting, zeggen de betrokken organisaties. Ze verdringen onder andere zegge, een lage plant die kenmerkend is voor het gebied. Wim Verheugt van werkgroep Corridor Krommerijn noemt de situatie urgent: "Alle signalen staan in dit gebied op rood." Hij zegt dat wachten tot verdere achteruitgang van de natuur leidt.
Henny Olthof van vereniging Natuur en Milieu vindt dat de provincie niet alle problemen tegelijk aanpakt. "Je kunt niet aan een van de problemen niks doen en hopen dat het vanzelf beter gaat", zegt hij. Hij wijst erop dat een eerder onderzoek al heeft bekeken hoe ver het waterpeil omhoog zou moeten.
Geen provinciale stikstofzone
Het Utrechts Programma Landelijk Gebied bevat maatregelen voor natuurherstel en het terugdringen van stikstof. In landelijke plannen is rond Kolland en Overlangbroek een overgangszone van 500 meter voorzien. Daarin zouden strengere regels kunnen gelden voor de landbouw en de waterkwaliteit.
De provincie heeft zo'n zone niet opgenomen in haar eigen aanpak. Zij stelt dat de noodzakelijke natuurverbetering op dit moment effectiever kan worden bereikt met maatregelen die al lopen of zijn uitgevoerd. Een stikstofzone is volgens de provincie nu niet de meest doeltreffende stap.
Een hoger grondwaterpeil kan gevolgen hebben voor boeren in de omgeving, omdat ook omliggende percelen natter worden. Daardoor kan het gebruik van zware machines moeilijker worden. De natuurgroepen erkennen die impact, maar vinden dat herstel niet langer kan wachten. Zij waarderen wel dat de provincie met het Utrechts programma is doorgegaan en bespreken met het kabinet hoe de plannen op elkaar kunnen aansluiten.
