De leesvaardigheid van Nederlandse 15-jarigen is opnieuw gedaald. De afname gaat ongeveer in hetzelfde tempo door als drie jaar geleden. Daardoor is de afstand tot het gemiddelde van de landen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de OESO, verder toegenomen.
Dat staat in de nieuwste resultaten van het PISA-onderzoek. Daarin worden de vaardigheden van 15-jarigen op het gebied van lezen, wiskunde en natuurwetenschappen met elkaar vergeleken. Aan het onderzoek van 2025 deden wereldwijd meer dan 760.000 leerlingen mee uit 91 landen.
Achterstand groeit sinds 2018
Nederland zakte in 2018 voor het eerst onder het gemiddelde leesniveau van de OESO-landen. Sindsdien is de achterstand bij elke nieuwe meting groter geworden. De meest recente resultaten laten zien dat die ontwikkeling niet is gestopt.
PISA onderzoekt de prestaties van leerlingen iedere drie jaar. De toetsen zijn bedoeld om vast te stellen in hoeverre jongeren kennis en vaardigheden kunnen toepassen in situaties die zij buiten school kunnen tegenkomen. Lezen is daarbij een van de drie onderzochte gebieden.
De daling heeft betrekking op het gemiddelde niveau van Nederlandse 15-jarigen. De resultaten zeggen daarmee niet dat iedere leerling minder goed leest, maar wel dat de prestaties van de groep als geheel verder zijn teruggelopen.
De nieuwe cijfers plaatsen Nederland opnieuw tegenover de ontwikkeling in andere deelnemende landen. Omdat het OESO-gemiddelde als vergelijkingspunt wordt gebruikt, wordt niet alleen gekeken naar de Nederlandse prestaties zelf, maar ook naar de afstand tot het internationale gemiddelde.
De leesvaardigheid is in het onderzoek een belangrijk onderdeel, omdat leerlingen teksten moeten kunnen begrijpen en informatie moeten kunnen beoordelen. Het PISA-onderzoek brengt daarnaast in kaart hoe Nederlandse leerlingen presteren in wiskunde en natuurwetenschappen. De beschikbare resultaten over 2025 laten voor lezen vooral zien dat de neerwaartse trend zich voortzet en dat de kloof met het OESO-gemiddelde nu het grootst is.
