De koraalriffen rond Bonaire zijn sterk achteruitgegaan. Waar vijftig jaar geleden meer dan 60 procent van de zeebodem bedekt was met koraal, resteert nu ongeveer 5 procent. Nieuw veldonderzoek van Nederlandse wetenschappers wijst erop dat de afname sinds 2017 verder is doorgezet.
De belangrijkste oorzaak is de stijgende temperatuur van het zeewater. Die hangt samen met de uitstoot van CO2 door het gebruik van fossiele brandstoffen. De recente El Niño, een weerfenomeen dat het zeewater extra opwarmt, heeft de schade vergroot.
Koraalonderzoeker Erik Meesters van Wageningen University & Research zegt dat veel koraal is gestorven tijdens de zware El Niño. Ook ziekten spelen een rol. Door warmer water nemen bacteriën toe, waardoor koralen vatbaarder worden voor infecties.
Rifbouwers verdwijnen
De achteruitgang is ook zichtbaar voor mensen die dagelijks op en rond het water werken. Leonel Martijn, marine park manager bij beheerorganisatie Stinapa, herinnert zich dat er in zijn jeugd nog koraal lag op plekken waar mensen de zee in liepen. Dat beeld is volgens hem al lange tijd verdwenen.
Sommige koraalsoorten houden beter stand, zegt Meesters. Het gaat vooral om soorten die snel groeien en minder gevoelig zijn. De grote rifbouwende koralen, die tot tien meter hoog kunnen worden, verdwijnen echter vrijwel helemaal.
De riffen zijn volgens Meesters nog te herstellen, maar daarvoor zijn snelle maatregelen nodig. Hij noemt het stoppen met fossiele brandstoffen en het opzetten van veel meer herstelprojecten als noodzakelijke stappen.
Op Bonaire worden al jonge koralen gekweekt en uitgeplant. Reef Renewal heeft naar eigen zeggen 20.000 stukken koraal rond het eiland geplant. Medewerker Sanne Tuijten zegt dat de uitgezette koralen doorgroeien en zich kunnen voortplanten, maar erkent dat het aantal beperkt is vergeleken met de omvang van de Caribische Zee.
Gevolgen voor toerisme
Het verdwijnen van koraal raakt ook de economie van Bonaire. Duiktoerisme is voor een groot deel afhankelijk van gezonde riffen, kleurrijk koraal en vissen. Guersley Anthony van Buddie Dive vreest gevolgen voor de sector en voor zijn werk als duikers minder te zien krijgen.
Bescherming en herstel van de riffen zijn daarmee niet alleen van belang voor de natuur. Ook de toeristische bedrijven op het eiland zijn ervan afhankelijk dat het koraal behouden blijft.
