Politie en justitie zien vaker zogeheten swatting, waarbij iemand met een valse melding een zwaarbewapend arrestatieteam naar het huis van een ander stuurt. Het Openbaar Ministerie heeft nog geen exacte cijfers, maar meldt dat er meerdere onderzoeken lopen en dat steeds meer Nederlandse verdachten zijn geïdentificeerd.
Bij zulke meldingen gaat het bijvoorbeeld om een vermeend vuurwapen in een woning. De politie beoordeelt vooraf of een melding geloofwaardig is, maar moet signalen over mogelijk gevaar serieus nemen. Daardoor kan een arrestatieteam bij een nietsvermoedend slachtoffer aan de deur verschijnen.
Officier van justitie Linda van den Oever zegt dat swatting in Nederland vaker voorkomt, vooral onder jongeren. De aanleiding verschilt: een online conflict, een poging iemand te laten schrikken of druk uitoefenen om iemand iets te laten doen. Het verschijnsel is afkomstig uit de Verenigde Staten.
Druk via online groepen
Het eerste contact tussen daders en slachtoffers verloopt vaak via game- of chatplatforms. Daders bouwen daar volgens Van den Oever eerst een vertrouwensband op. Daarna kunnen zij gevoelige informatie verzamelen, zoals persoonlijke gegevens of in ernstige gevallen naaktfoto's, om iemand onder druk te zetten.
De 17-jarige Dana maakte dat mee nadat zij online weigerde naaktfoto's te sturen. Haar adres werd vervolgens gedeeld in een chatgroep en er werden nepmeldingen gedaan. In mei stond midden in de nacht een arrestatieteam bij haar woning.
Justitie onderzoekt of zulke incidenten verband houden met zogeheten COM-groepen. In die online groepen wordt geweld verheerlijkt en verspreid. Dreigen met swatting kan daar worden gebruikt om slachtoffers te dwingen opdrachten uit te voeren, maar ook als toelatingseis voor nieuwe groepsleden.
Gevolgen voor slachtoffers en hulpdiensten
Digitaal wijkagent Malek Kariebo zegt dat jongeren vaak niet durven te vertellen dat zij in zulke groepen zitten. Zij schamen zich mogelijk voor handelingen waaraan zij zijn meegegaan. Wie hulp zoekt, kan volgens het OM wel worden geholpen om uit een dergelijke groep te komen.
Een valse melding kan grote gevolgen hebben voor degene bij wie de politie verschijnt. Kariebo noemt de ervaring traumatiserend, omdat iemand zonder waarschuwing wordt geconfronteerd met een arrestatieteam. Ook kost een onterechte inzet tijd die hulpdiensten anders aan echte noodsituaties kunnen besteden.
Het doen van een valse melding is strafbaar. Kariebo benadrukt dat verdachten daarvoor kunnen worden vervolgd en dat een veroordeling gevolgen kan hebben voor hun toekomst.
