Illegale sigaretten vormen een omvangrijk probleem in Nederland. Volgens een KPMG-rapport rookten Nederlanders in 2025 samen 9,3 miljard sigaretten. Daarvan was 22 procent illegaal ingevoerd of geproduceerd. In 2024 lag dat aandeel nog op 18 procent. Alleen in Frankrijk en België was het aandeel hoger.
De illegale handel kost de Nederlandse schatkist volgens de bron jaarlijks miljarden euro’s aan misgelopen belastinginkomsten. Door onderscheppingen voorkwam de Douane in 2025 dat 168 miljoen euro aan tabaksaccijnzen niet werd betaald. In 2024 ging het om 105 miljoen euro. Dat zijn voorkomen verliezen door inbeslagnames, niet de totale jaarlijkse schade van de illegale handel.
Grote vangsten in het Noorden
De Koninklijke Marechaussee onderschepte onlangs 1,2 miljoen namaaksigaretten op de A7 bij Bad Nieuweschans. De sigaretten lagen in ongemarkeerde dozen in een witte bestelbus. De chauffeur werd aangehouden.
Een woordvoerder van de FIOD noemt de vangst aanzienlijk: “Elke onderschepping levert waardevolle informatie op over gebruikte smokkelroutes, werkwijzen en betrokken criminele structuren.” Ook Chris Flamée, expert Illicit Trade Prevention bij Philip Morris International, noemt de vangst significant. Hij wijst erop dat de Douane dit jaar ruim 106 miljoen illegale sigaretten heeft onderschept. Bijna 80 procent daarvan kwam via zeehavens binnen. Rotterdam en Antwerpen zijn belangrijke aanvoerpunten, maar ook in de Eemshaven worden partijen gevonden.
Een douanemedewerker zegt over de vangsten in het Noorden: “We kunnen het haast niet meer opslaan, zoveel is het.” De Douane meldt dat illegale sigaretten in heel Nederland worden aangetroffen, dus ook in Groningen en de Eemshaven.
Namaaksigaretten worden gemaakt in illegale fabrieken, met minderwaardige producten en zonder controle. Volgens Flamée zijn in dergelijke sigaretten onder meer muizenuitwerpselen, paardenhaar en medicijnresten aangetroffen. De productie vond eerder vaak plaats in Polen, Oekraïne en Wit-Rusland. Sinds de coronaperiode en de oorlog in Oekraïne worden ze volgens de bron vaker dichter bij de afzetmarkt gemaakt.
Ook in Nederland zijn illegale fabrieken ontmanteld. In 2017 gebeurde dat in Musselkanaal en in 2022 in Ter Apelkanaal, waar 1,5 miljoen sigaretten werden onderschept. In 2024 en 2026 werden in Grolloo in totaal 1,2 miljoen illegale sigaretten aangetroffen.
De hoge Nederlandse tabaksprijzen maken de illegale handel aantrekkelijk. Een gemiddeld pakje sigaretten kost hier ongeveer 13 euro. De bron noemt prijsverschillen met Duitsland als een reden voor smokkel en tabakstoerisme.
