Illegale goksites plaatsen op platforms van Meta advertenties die specifiek zijn gericht op mensen met gokproblemen. De reclames verschijnen onder meer bij zoekopdrachten naar termen als ‘Cruks’, ‘geen Cruks’ en ‘zonder Cruks’. Gebruikers krijgen daarbij aanbiedingen voor casino’s die in Nederland geen vergunning hebben.
De advertenties beloven hoge bonussen en verwijzen naar alternatieve betaalmethoden, zoals Brite en Volt. In de teksten wordt gesteld dat het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, Cruks, spelers onnodig zou beperken. Daarna worden zij aangemoedigd om bij buitenlandse casino’s te gaan spelen die het Nederlandse register niet zouden controleren.
In een van de reclames zegt een door kunstmatige intelligentie gegenereerde vrouw: "Sta je ingeschreven in Cruks en kan je nergens meer spelen? Geen probleem! Internationale casino's kijken niet naar het Nederlandse register. Speel vandaag nog bij betrouwbare casino's zonder Cruks. Bekijk de volledige lijst hier."
Meta verdient aan advertenties
Cruks is bedoeld voor mensen die tijdelijk geen toegang willen tot kansspelen. Wie zich inschrijft, kan gedurende een bepaalde periode niet online gokken bij legale aanbieders en wordt ook geweerd uit fysieke casino’s. Inmiddels hebben ruim 120.000 mensen zich geregistreerd.
De advertenties worden geplaatst via Facebookaccounts met namen als ‘Zonder Cruks’, ‘ZonderCruks’ en ‘Betrouwbare Spelsites’. Ze zijn daardoor niet alleen op Facebook te zien, maar ook op Instagram en Threads. Meta verwijderde na vragen over de reclames een groot aantal advertenties en haalde de genoemde accounts offline.
Het technologiebedrijf heeft niet bekendgemaakt hoeveel geld de advertenties opleveren. Het Keurmerk Verantwoorde Affiliates en de branchevereniging Vergunde Nederlandse Online Kansspelaanbieders schatten dat Meta hiermee minstens 10 miljoen euro per jaar verdient. Meta zegt dat het handhaving serieus neemt en dat adverteerders zich aan de wet- en regelgeving moeten houden.
Verslavingsdeskundigen waarschuwen dat zulke reclames mensen die zich juist tegen gokken hebben laten beschermen opnieuw kunnen aanzetten tot gokken. Staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid zei eerder: "Het gaat gewoon niet goed, de online gokmarkt is geëxplodeerd."
Online gokken werd in 2021 gelegaliseerd om consumenten beter te beschermen. Toch neemt gokverslaving onder jongeren nog steeds toe. De Kansspelautoriteit schat de omzet van de illegale markt op 617 miljoen euro, tegenover 600 miljoen euro voor de legale markt.
Legale gokbedrijven zijn eerder naar de rechter gestapt om Meta te dwingen harder op te treden tegen illegale gokreclames. Ook hebben zij een klacht ingediend bij de Europese Commissie. Volgens de bedrijven verplicht de Digital Service Act online platforms om dergelijke illegale inhoud beter aan te pakken.
