Waterbedrijf Groningen waarschuwt dat de provincie op termijn een tekort aan drinkwater krijgt. Als de 30.000 geplande nieuwbouwwoningen er nu al zouden staan, zou er niet genoeg water zijn voor alle inwoners en bedrijven.
De vraag naar drinkwater neemt toe door bevolkingsgroei, economische ontwikkeling en een hoger verbruik per persoon. Door warmere en drogere zomers loopt het verbruik verder op. In de zomer ligt dat ongeveer twintig procent hoger dan in de winter.
Reserve blijft achter
Waterbedrijf Groningen wint jaarlijks 46 miljoen kuub water. Vijftien procent daarvan komt uit oppervlaktewater van de Drentsche Aa, de rest vooral uit diepe grondwaterlagen. De provincie moet volgens het waterbedrijf een reserve opbouwen van tien procent, ongeveer vijf miljoen kuub per jaar. Op dit moment is de helft daarvan beschikbaar.
“Het is een wedloop”, zegt Wout Kompagnie, programmamanager watertransitie bij Waterbedrijf Groningen. “We willen overcapaciteit hebben, zodat je snel kan reageren op een groeiende vraag.” Het waterbedrijf probeert daarom eerst bestaande winlocaties beter te benutten. In Sellingen mag meer water worden gewonnen en in De Punt zorgt nieuwe apparatuur voor een mogelijke extra opbrengst van ruim een miljoen kuub oppervlaktewater.
Daarnaast heeft de provincie vier gebieden aangewezen als mogelijke Aanvullende Strategische Voorraden: Leek-Roden, Zuid-Oost Groningen, Veendam en Bellingwolde. Deze gebieden moeten worden beschermd, zodat daar later water kan worden gewonnen. Volgens de provincie zijn alle vier nodig om een verwachte groei van 25 procent, omgerekend twaalf miljoen kuub, op te vangen.
Nieuwe winning heeft gevolgen voor natuur en landbouw. Daarom zijn aanvullende onderzoeken nodig, waaronder een modelstudie naar de grondwaterstromen. Ook moeten nog vergunningen worden aangevraagd, grond worden aangekocht en installaties worden gebouwd. Het kan daardoor nog vijftien jaar duren voordat de gebieden drinkwater leveren.
“Als we vandaag water moeten maken, dan kan dat niet”, zegt Kompagnie. Hij waarschuwt dat alleen het aanwijzen en beschermen van gebieden niet voldoende is om een tekort op korte termijn te voorkomen.
Kritiek op extra winning
Boerenorganisatie LTO Noord verzet zich tegen het aanwijzen van grote gebieden voor drinkwaterwinning. Bestuurder Henk Hulshoff vindt dat de schaarse landbouwgrond beter moet worden gecombineerd met bijvoorbeeld natuur. Volgens hem moet de nadruk liggen op minder verbruik. “Het is te zot voor woorden dat we dit ook gebruiken voor douchen en toiletgebruik”, zegt hij.
De provincie moet de gebieden na aanvullend onderzoek opnemen in de Omgevingsvisie en daarna in de Provinciale Omgevingsverordening. Dat proces moet eind 2027 of begin 2028 zijn afgerond.
