Filipijnse zeevarenden die op Nederlandse schepen werken, verdienen aanzienlijk minder dan Nederlandse en Duitse collega's. Voor hetzelfde werk krijgen zij ongeveer 3,25 euro per uur, tegenover circa 15 euro voor Nederlandse matrozen. Stichting Equal Justice Equal Pay wil namens 23.000 zeevarenden achterstallig loon en schadevergoeding opeisen.
De stichting spreekt van discriminatie op basis van afkomst. De lagere beloning is gebaseerd op het zogenoemde woonlandbeginsel. Daarbij wordt het salaris gekoppeld aan het prijs- en kostenniveau in het land waar een werknemer woont.
Het College voor de Rechten van de Mens oordeelde vorig jaar in een zaak van een Filipijnse en een Indonesische zeevarende dat loonverschillen op basis van het land van herkomst discriminerend zijn. Overleg tussen de overheid, de reders en de stichting over aanpassing van de salarisregels heeft daarna geen akkoord opgeleverd.
Claim kan miljarden euro's bedragen
Advocaat Frank Peters zegt dat de stichting het loon vanaf 2016 wil terugvorderen. “Elk jaar dat de procedure langer duurt, komt er schade bij”, aldus Peters. Volgens hem kan de totale claim in de miljarden euro's lopen. Ook de Nederlandse staat wordt aansprakelijk gesteld, omdat die het huidige systeem volgens de stichting mogelijk maakt.
De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders verdedigt de bestaande afspraken. Annet Koster, vertegenwoordiger van de vereniging, zegt dat reders belonen op basis van koopkracht. Volgens haar zijn dagelijkse uitgaven zoals boodschappen, wonen en kappersbezoek op de Filipijnen veel lager dan in Nederland.
De reders waarschuwen bovendien voor gevolgen voor de concurrentiepositie. Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijkt dat een verbod op het woonlandbeginsel de loonkosten met 20 tot 35 procent kan verhogen. De helft tot driekwart van de reders zou daardoor onder een andere vlag kunnen gaan varen. Dat zou de Nederlandse economie jaarlijks 125 tot 200 miljoen euro kunnen kosten en banen van Nederlandse zeevarenden kunnen bedreigen.
Verschil van inzicht over gevolgen
Peters bestrijdt die conclusies. Een second opinion van SEO Economisch Onderzoek stelt volgens hem dat maximaal 20 procent van de schepen naar een andere vlag zou vertrekken. Ook zouden er niet automatisch banen verdwijnen bij gelijke lonen.
Vakbond Nautilus International FNV steunt voorlopig de bestaande cao-afspraken. Volgens de vakbond moet gelijke betaling internationaal worden ingevoerd, omdat een eenzijdige Nederlandse maatregel de vloot kan verzwakken. Het ministerie noemt wijziging zonder internationale afstemming ongewenst, omdat daarmee het gelijke speelveld in de internationale scheepvaart wordt doorbroken.
