Het kabinet wil fabrikanten en importeurs binnen vier jaar verantwoordelijk maken voor de inzameling en verwerking van meubels die zij op de Nederlandse markt brengen. Het gaat onder meer om banken, bedden en keukenkasten. Producenten moeten ervoor zorgen dat materialen worden gerecycled of opnieuw gebruikt.
Dit najaar verwacht het kabinet een eerste conceptplan. De maatregel moet de hoeveelheid meubels die in verbrandingsovens terechtkomt terugdringen. Volgens de NVRD, de belangenbehartiger van gemeenten voor afvalinzameling, belandt het grootste deel van de meubels die bij milieustraten worden ingeleverd uiteindelijk in de oven.
Zware afvalstroom
In Nederland wordt jaarlijks ongeveer 2 miljard kilo aan nieuwe meubels verkocht. Daarvan krijgt 260 miljoen kilo afgedankte meubels een tweede leven, bijvoorbeeld via kringloopwinkels of online verkoopplatforms. Materialen zoals hout, metaal, textiel en schuim kunnen vaak opnieuw worden gebruikt, maar meubels worden nu nog meestal als restafval verwerkt.
Steeds meer gemeenten wachten de nieuwe regels niet af. Zes publieke afvalbedrijven hebben inmiddels demontagehallen ingericht. Daar worden meubels uit elkaar gehaald, vaak met hulp van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Cure Afvalbeheer doet dat voor Eindhoven, Valkenswaard en Geldrop-Mierlo.
“We halen alle boxsprings en banken uit elkaar die we via de milieustraten binnenkrijgen”, zegt Twan de Waal van Cure Afvalbeheer. Een bank kan volgens hem in twintig minuten worden gedemonteerd, maar sommige exemplaren kosten een half uur. Boxsprings zijn lastiger door het houten frame dat met nietjes is vastgemaakt.
De aanpak levert grondstoffen op voor nieuwe producten. Van het kunststof kunnen bijvoorbeeld bierkratten en boodschappenmandjes worden gemaakt, terwijl hout wordt verwerkt in nieuwe badkamermeubels. Leer kan worden gebruikt voor dierenriemen en barbecueschorten.
Ook financiële redenen spelen een rol. Voor de verbranding van afval moet belasting worden betaald, en die kosten stijgen de komende jaren. Minder verbranding kan daardoor leiden tot lagere afvalstoffenheffingen voor huishoudens.
“Daardoor komt er een prikkel richting de producenten om meubels te maken die makkelijker uit elkaar te halen zijn, beter te repareren en te hergebruiken en langer meegaan”, zegt Jacolien Eijer, directeur van de NVRD. De brancheverenigingen CBM en RND steunen producentenverantwoordelijkheid, maar vragen om uitvoerbare regels en duidelijke gegevens over wat rendabel kan worden gerecycled.
