EOD waarschuwt voor munitie die bloot komt te liggen bij laagwater

De Explosieven Opruimingsdienst Defensie waarschuwt voor fosforgranaten en andere munitie die door de lage rivierstanden zichtbaar worden. De munitie kan ontbranden en daarna alsnog exploderen.

Drooggevallen rivierstrand bij Doornenburg waar munitie uit de Tweede Wereldoorlog bloot kan komen te liggen
Drooggevallen rivierstrand bij Doornenburg waar munitie uit de Tweede Wereldoorlog bloot kan komen te liggen · Beeld: Netgebeurd (AI-illustratie)

De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) waarschuwt mensen om munitie die bij laagwater in of langs rivieren zichtbaar wordt niet aan te raken. Granaten kunnen gemakkelijk ontbranden als er door aanraking zuurstof bij komt. Daarna kan ook de springlading tot ontploffing komen.

Wie zo'n stuk munitie vindt, moet het laten liggen, de politie bellen en weggaan. Een woordvoerder van Defensie zegt: "Ons advies is als je zo'n stuk munitie tegenkomt: niet aanraken, de politie bellen en wegwezen". De politie stelt vervolgens een onderzoek in en schakelt zo nodig de EOD in.

In Doornenburg, bij Nijmegen, reed vrijdagavond een aantal vissers met een kar waarop hun boot lag over twee granaten. Dat gebeurde op een drooggevallen strandje bij de Waal. Met een van de granaten gebeurde niets. Achteraf bleek dat een gewone mortiergranaat te zijn.

De andere granaat bevatte fosfor. Die begon eerst te roken en ontbrandde toen er door de aanraking met het karretje zuurstof bij kwam. De vissers belden 112. De brandweer schakelde de EOD in, waarna die de granaat onschadelijk maakte.

Een officier van dienst van de EOD zegt dat de springlading in dit geval niet tot ontploffing kwam, maar dat dit wel had kunnen gebeuren. Dat had ernstige gevolgen kunnen hebben.

Munitie uit de Tweede Wereldoorlog

Internationale wetgeving verbiedt het tegenwoordig, maar in de Tweede Wereldoorlog werd aan veel munitie fosfor toegevoegd. Het middel kan ernstige brandwonden veroorzaken en werd gebruikt om een rookgordijn te maken.

Na de oorlog werd veel van die munitie in de grote rivieren gedumpt, zegt de EOD. Meer dan tachtig jaar later komt het materiaal door de lage waterstanden weer bloot te liggen. Het omhulsel kan in die tijd poreus zijn geworden. Daardoor kan het bij aanraking snel misgaan.

Ondanks de lage waterstand valt het aantal meldingen tot nu toe mee. Het gaat om enkele meldingen per week. In 2018 waren er veel meer meldingen, toen de rivieren in oktober historisch laag stonden.

Lees ook