Uit een inventarisatie van ruim 2.400 reclame-uitingen blijkt dat ongezonde voeding de grootste categorie is in de Utrechtse buitenreclame. Het gaat onder meer om advertenties voor hamburgers, kipnuggets, ijs en alcoholhoudende dranken.
De reclame-uitingen werden vanaf het najaar van 2025 tot de zomer van 2026 geregistreerd in bushokjes, op vrijstaande reclameborden en op digitale schermen. In de hele stad betrof 33 procent van de vastgelegde advertenties ongezonde voeding. In woonwijken lag dat aandeel gemiddeld op 50 procent, hoger dan in het centrum.
Onder ongezonde voeding vallen producten die niet binnen de Schijf van Vijf passen, zoals fastfood, snoep, suikerhoudende dranken, alcohol en veel kant-en-klaarmaaltijden. Ook advertenties van merken waarvan het belangrijkste aanbod uit zulke producten bestaat, zijn meegeteld.
Gezondheidsdoelen
De gemeente Utrecht wil dat in 2040 nog maar 10 procent van de kinderen en jongeren overgewicht heeft. Nu gaat het om ongeveer een op de zes kinderen, waaronder ook kinderen met obesitas. Ruim een derde van de volwassenen in de stad heeft overgewicht.
In 2024 gaf de gemeente ongeveer 550.000 euro uit aan de aanpak van overgewicht en obesitas. Voor het programma Gezond Gewicht Utrechtse Jeugd is de jaarlijkse investering inmiddels opgelopen tot meer dan 1 miljoen euro. De gemeente ondersteunt ook initiatieven voor gezonde lunches op scholen.
Tegelijk ontvangt Utrecht jaarlijks ongeveer 3,5 miljoen euro uit het contract voor buitenreclame. Het reclamebedrijf onderhoudt daarnaast bushokjes, bankjes en ander straatmeubilair, wat de gemeente naar eigen berekening bijna 4 miljoen euro per jaar bespaart.
Geen wijziging van lopende contracten
Roger Adan, hoogleraar moleculaire farmacologie aan het UMC Utrecht, zegt dat voedselreclames het brein aanzetten tot eten. "Ook als je niet aan eten denkt of honger hebt, denkt je brein ‘eten’." Voor mensen met overgewicht kunnen advertenties moeilijk te vermijden zijn, omdat zij in de openbare ruimte voortdurend zichtbaar zijn.
De gemeente pleit voor landelijke afspraken over reclame voor ongezonde producten. Lopende contracten voor buitenreclame worden niet aangepast. Wethouder Susanne Schilderman stelt dat deze afspraken onder bestaande voorwaarden zijn gesloten en dat nieuwe regels tot schadeclaims van reclamebedrijven kunnen leiden.
