Dierenactivisten van Active for Justice hebben aangifte gedaan tegen medewerkers van Hanos in Nieuwegein. De acht actievoerders protesteerden in het filiaal aan de Ravenswade tegen de verkoop van foie gras en stellen dat zij door personeel naar buiten zijn geduwd en getrokken.
Hanos zegt dat medewerkers hebben ingegrepen om de veiligheid en orde te bewaken. Daarbij noemt het bedrijf de bescherming van personeel, klanten, andere aanwezigen en eigendommen. De politie kan nog niet bevestigen of de aangifte is geregistreerd en of die strafrechtelijk wordt onderzocht.
Vertrek vorderen en aanhouden
Winkelpersoneel of een eigenaar mag iemand die in een winkel demonstreert verzoeken om te vertrekken. Wie daaraan geen gehoor geeft, kan onder voorwaarden door burgers worden aangehouden, waarna overdracht aan de politie moet volgen.
Strafrechtadvocaat Jaap Baar wijst erop dat het gebruik van geweld bij zo'n burgerarrest sterk afhangt van de omstandigheden. De politie heeft in beginsel het geweldsmonopolie. Burgers mogen zichzelf en hun eigendommen verdedigen, maar de ruimte daarvoor is kleiner wanneer een demonstrant geen vernielingen pleegt.
Een winkel is privéterrein, maar wel een plaats die toegankelijk is voor publiek. Daardoor kunnen demonstraties er onder de Wet openbare manifestaties vallen. Het is in zulke gevallen aan de burgemeester om een betoging te beëindigen.
Geweld moet passend blijven
Bij een winkeldief die zich hevig verzet, kan geweld in sommige gevallen gerechtvaardigd zijn. Het optreden moet wel noodzakelijk en in verhouding tot de situatie blijven.
Ook wanneer iemand eerst weigert weg te gaan, kan de noodzaak voor geweld vervallen als diegene daarna alsnog vertrekt. Iemand vervolgens onderuit halen of vastbinden kan dan te ver gaan, omdat het doel, het vertrek uit de winkel, al is bereikt.
Of medewerkers van Hanos in dit geval binnen de wettelijke grenzen handelden, hangt af van de gebeurtenissen tijdens het protest. Dat kan aan bod komen als de aangifte tot een strafrechtelijk onderzoek leidt.
