In Nederland hebben in het derde kwartaal van 2026 bijna 5900 mensen voor het eerst asiel aangevraagd. Dat zijn er 850 minder dan in dezelfde periode vorig jaar, een daling van 13 procent. Het kwartaal liep van 1 juli tot en met 30 september.
De afname was vooral zichtbaar onder Eritreeërs en Syriërs. In het derde kwartaal kwamen 480 eerste aanvragen van Eritreeërs binnen, tegenover ongeveer het dubbele een jaar eerder. Het aantal aanvragen van Syriërs kwam uit op 470, eveneens ongeveer de helft minder dan in het derde kwartaal van 2025.
Over de eerste negen maanden van 2026 ligt het aantal eerste asielaanvragen nog wel 8 procent hoger dan in dezelfde periode van vorig jaar.
Nieuwe Europese regels
Het derde kwartaal was het eerste volledige kwartaal sinds de invoering van het Europese asiel- en migratiepact op 12 juni. Dat pact moet de controle op de asielinstroom versterken en het aantal mensen dat illegaal de Europese Unie binnenkomt verminderen.
Ook de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft de werkwijze aangepast. Aanvragen moeten voortaan binnen een half jaar worden afgehandeld. Eerder duurde een procedure vaak ongeveer twee jaar. De procedure is daarom vereenvoudigd.
Vluchtelingenwerk Nederland en asieladvocaten hebben gewaarschuwd dat de hogere snelheid ten koste kan gaan van de zorgvuldigheid. Vooral kwetsbare asielzoekers zouden daardoor risico kunnen lopen.
Minder nareizigers
In het derde kwartaal kwamen daarnaast 3200 familieleden van statushouders naar Nederland. In dezelfde periode van 2025 waren dat er 4700. Ongeveer 70 procent van de nareizigers kwam uit Syrië. Over heel 2026 ligt het aantal nareizigers tot nu toe vrijwel op hetzelfde niveau als vorig jaar.
Op 12 juni werd ook het tweestatusstelsel ingevoerd. Daarbij krijgen erkende vluchtelingen een A-status, terwijl mensen die bijvoorbeeld vanwege oorlog bescherming krijgen een B-status kunnen krijgen. Mensen met een B-status mogen hun gezin volgens de nieuwe regels pas na twee jaar laten overkomen.
Daarnaast moeten zij eerst over huisvesting en voldoende inkomen beschikken. De regeling geldt alleen voor het kerngezin. Het CBS en de IND kunnen niet vaststellen of de daling van het aantal eerste asielaanvragen verband houdt met deze nieuwe regels.
